Kort na het overlijden van Marjan Minnesma op 22 mei schreven we een korte tekst. Veel meer kwam er op dat moment nog niet uit, we waren te aangedaan. Marjan is van grote betekenis, ook voor Streektuinen. Met haar steun konden we onze droom tot realisatie brengen en werken aan het bijna onmogelijke doel: van 1 op de 10 tuinen een stapsteen maken voor lokale natuur.
Het beginnen van projecten die onmogelijk lijken, dat was een van de vele krachten van Marjan. Toen Maria haar op 23 september 2023 het idee mailde, schreef ze nog diezelfde nacht terug dat ze erg enthousiast was en wilde gaan helpen het van de grond te krijgen.
En dus gingen we aan de slag – met Marjan als een van de initiatiefnemers op de site. In minder dan twee jaar na de lancering zijn we uitgegroeid tot een initiatief dat landelijk leeft dankzij alle deelnemers (al richting de tweeduizend) en de diverse partners waar we mee mogen samenwerken.
De grutto’s van haar grootouders
Marjan groeide op in het Noord-Hollandse polderland. En die streek omarmde ze in haar eigen tuin. Gelukkig hebben we haar precies een jaar geleden daar opgezocht. Ze liet ons de ringmussen zien, de vlinders, de takkenrillen voor de egels. En ze vertelde haar eigen streekverhaal – over de kievitten, kiekendieven en grutto’s bij de boerderij van haar grootouders. Hoe die herinneringen haar mede gevormd hebben.
Marjan was tot het laatst toe onverwoestbaar zichzelf. Krachtig – en met een niet aflatende inzet voor anderen. Dat gold niet alleen voor haar directe dierbaren. Het gold ook voor de toekomstige generaties. En het gold voor de allerkleinsten, zoals de weidehommels in haar tuin.
De dag na de viering van haar leven op 30 mei ontdekte Rolf een nieuw wondertje in onze tuin, bij onze bijenhotels: een slangenkruidbij. Een zeer zeldzame wilde bij, die nog nooit is waargenomen in onze streek – of zelfs maar de provincie. De bij is afhankelijk van een inheemse plant die ook in het streektuinmengsel zit dat wij gebruiken voor het Vechtdal: slangenkruid. Deze plant is een van Maria’s lievelingsplanten en we hadden het al over deze bij gehad en dat het zo gaaf zou zijn als we die ooit ook zouden aantreffen – maar dat leek simpelweg onmogelijk.
Inmiddels is de eerste nestgang al gevuld, een tweede in de maak en wacht voor volgend jaar dus al een nieuwe generatie slangenkruidbijen in de tuin. (Zo telden we in ongeveer een jaar tijd maar liefst 56 verschillende soorten bijen in de tuin, waaronder ook gehoopte streeksoorten als de kleine klokjesbij. Het voelt als een wonder.)
De slangenkruidbij komt officieel alleen voor op een paar plekken in de kalkrijke Hollandse duinen en in het zuiden van het land. In het noorden en oosten is de soort niet bekend.
We dachten direct aan Marjan, en haar werkwijze. “Als je denkt dat het kan en het is natuurkundig mogelijk, dan moet je er gewoon voor gaan.” (zie ook het interview met Marjan in Nieuwsuur dat ze deed toen ze wist dat ze niet lang meer te leven had).
Uiteraard werken wij verder aan de droom van 500.000 streektuinen in Nederland – 500.000 leefgebiedjes en 500.000 stapstenen voor lokale natuur. Dat doen we schouder aan schouder met die enorme beweging van mensen en initiatieven die werk maken van hun eigen tuin en zich inzetten voor tuinvergroening in bredere zin. En in gedachten ook voor altijd schouder aan schouder met Marjan.
Marjan, dankjewel voor je eindeloze inspiratie, je steun en blind vertrouwen. Je liefde voor het leven, juist ook voor al die kleine insectjes, gaan we verder doorgeven.
Bekijk hieronder de video van Marjans eigen streektuin, van afgelopen zomer:
